1. GirişKelebek klapanlaryna
1.1. Kesgitleme we esasy funksiýalar
A kebelek klapanyturbadaky akymy kadalaşdyrýan enjamdyr. Ol diski çärýek aýlaw bilen aýlamak arkaly dolandyrylýar. Olar adatça çalt ýapylýan ýerlerde ulanylýar.
1.2. Kelebek klapanlarynyň taryhy
Kelebek klapanlarynyň taryhyny XIX asyryň ahyrlaryna çenli gözlemek mümkin. Häzirki zaman kelebek klapanlarynyň prototipi XX asyryň ortalarynda döräpdir. Onýyllyk ösüşden soň, ol dürli pudaklarda mediany dolandyrmak üçin köpugurly çözgüt boldy.
Kelebek klapanlarynyň tehnologik ösüşi togtadylmady. Geljekde kelebek klapanlary has ýeňil we has ykjam bolar. Olar şeýle hem ekstremal şertlerde (meselem, örän ýokary basyş we örän pes temperatura) ulanylyp bilner. Belki, olar gaýtadan dikeldilýän energiýa ulgamynda, mysal üçin, gün energiýasy, ýel energiýasy we ýaşyl wodorod energiýa taslamalarynda ulanylyp bilner.
1.3. Dürli pudaklarda kelebek klapanlarynyň ulanylyşy
1.3.1. Suwy arassalamak we paýlamak
Suw arassalaýjy desgalarda we paýlaýjy ulgamlarda. Kelebek klapanlary hökmanydyr. Olar agyz suwunyň akymyny netijeli düzgünleşdirýärler we izolýasiýa edýärler. Olaryň pes basyş düşüşi we iki taraplaýyn möhürlemek ukyby suw üpjünçiliginiň üznüksiz bolmagyny üpjün etmekde aýratyn peýdalydyr.
1.3.2. HVAC ulgamlary
Ýyladyş we howa sowadyjy (HVAC) ulgamlarynda suwuň aýlanyşygyny dolandyrmak üçin kelebek klapanlary ulanylýar. Olaryň awtomatlaşdyrylmagynyň aňsatlygy olary sowuk we gyzgyn suw ulgamlaryny düzgünleşdirmek üçin amatly edýär.
1.3.3. Himiýa we nebithimiýa zawodlary
Üçlü ofsetli we ýokary öndürijilikli kebelek klapanlary korroziw we abraziw suwuklyklar ýaly dürli himiki maddalary işläp bilýär. Olaryň ýokary temperaturada we basyşda işlemek ukyby olary himiki gaýtadan işlemek, saklamak we eltip bermek ulgamlary ýaly ulanylyşlar üçin amatly edýär.
1.3.4. Nebit we gaz senagaty
Nebit we gaz senagaty turba geçirijilerini izolýasiýa etmek, akymy düzgünleşdirmek we bak ulgamlary ýaly maksatlar üçin kebelek klapanlaryna bil baglaýar. Kebelek klapanlarynyň dürli materiallar bilen utgaşyklylygy olaryň nebit we gaz senagatynda howpsuz işlemegini üpjün edýär.
1.3.5. Azyk we içgileri gaýtadan işlemek
Iýmit we içgileri gaýtadan işlemekde arassaçylyk iň esasy ileri tutulýan ugurdyr. Şireler, süýt önümleri we içgiler ýaly suwuklyklar bilen işlenende arassalygy saklamak we hapalanmagyň öňüni almak üçin sanitariýa dizaýnlary we jylaňlanan ýüzleri bolan kelebek klapanlary ulanylyp bilner. WRAS tarapyndan sertifikatlaşdyrylan rezin we iýmit üçin niýetlenen polat bu standarta laýyk gelip biler.
1.3.6. Deňiz we gämi gurluşygy
Alýumin bürünçden ýasalan kebelek klapanlary ballast ulgamlaryny, sowadyjy suwy we ýangyç geçirijilerini dolandyrmak üçin deňiz ulgamlarynda ulanmak üçin niýetlenendir. Kebelek klapanlarynyň korroziýa garşy çydamly materiallary olary deňiz gurşawynda ulanmak üçin ajaýyp edýär.
1.3.7. Elektrik stansiýalary
Elektrik stansiýalarynda kelebek klapanlar sowadyş ulgamlarynda, bug geçirijilerinde we tütetme gazlaryny kükürtden arassalamak ulgamlarynda ulanylýar. Olar ýokary basyşly we ýokary temperaturaly suwuklyklary işläp bilýärler.
1.3.8. Hapa suwlary arassalaýjy desgalar
Kelebek klapanlary hapa suwlary arassalaýjy desgalardaky laýy, howa geçirijiligi we suw akymlaryny dolandyrmak üçin örän möhümdir.
1.3.9. Sellýuloza we kagyz senagaty
Sellýuloza we kagyz senagaty sellýuloza bişirmek, agartmak we himiki maddalary gaýtadan dikeltmek ýaly proseslerde kelebek klapanlaryndan peýda görýär. Olaryň abraziw sellýuloza we himiki maddalara garşy durnuklylygy iş netijeliligini we hyzmat möhletini ýokarlandyrýar.
2. Kelebek klapanynyň gurluşy
2.1. Kelebek klapanynyň bölekleri
Esasy komponentler:
Klapan göwdesi: Beýleki içki bölekleriň ýerleşýän jaýy.
Klapan diski: 90 gradus aýlanyp açylýar we ýapylýar.
Sütün: Diski hereketlendiriji enjama birikdirýär.
Oturgyç: Suw syzmagynyň öňüni almak üçin möhür bilen üpjün edýär.
2.2. Gurluşyna esaslanan kelebek klapanlarynyň görnüşleri
Plastinka görnüşi: Turbanyň flanşlarynyň arasyna gurnalýar we boltlar bilen berkidilýär.
Lug görnüşi: Gurnamak üçin dişli goşmalary ulanýar.
Flanş görnüşi: Iki flanşly we turba bilen bilelikde gurnalýar.
2.3. Kelebek klapanlarynyň materiallary
Göwre: Çugun, polat ýa-da uglerodly polat.
Disk: Elastik demir (nikel bilen örtülen, neýlon, PTFE we EPDM we ş.m.), WCB, poslamaýan polat, bürünç.
Oturgyç: Rezin, Teflon ýa-da metal.
3. Kelebek klapanynyň iş prinsipi
3.1. Kelebek klapanynyň işleýşi
Kelebek klapan merkezi sütün üstünde oturdylan diski aýlamak arkaly işleýär. Diskiň ýerleşýän ýeri akymyň düzgünleşdirilmegini kesgitleýär.
3.2. Kelebek klapanlaryny sürmegiň usullarynyň görnüşleri
Goly bilen: Tutujy we gurçuk dişli arkaly işleýär.
Pnewmatik: Sygylan howany ulanýar.
Elektrik: Elektrik motory bilen dolandyrylýar.
Gidrawlik: Suwuklyk basyşy bilen hereketlendirilýär (seýrek ulanylýar).
3.3. Kelebek klapanlarynyň artykmaçlyklary we çäklendirmeleri
Artykmaçlyklary: ykjam dizaýn (gysga gurluş uzynlygy), arzan baha (az material), çalt işleýiş (90 gradus aýlanma).
Çäklendirmeler: Kelebek klapanlary ýokary gatylykdaky bölejikleri, ýapyşykly suwuklyklary we süýümli hapaçylyklary kesmek üçin ulanylyp bilinmez.
3.4. Kelebek klapanlarynyň görnüşleri
3.4.1 Çydamly oturgyçly kelebek klapan
Aýratynlyklary: Klapan oturgyjy, adatça, rezin we PTFE ýaly elastik materiallardan ýasalýar we möhür berkdir.
Ulanyş ýagdaýy: pes basyş we pes temperatura ulanylyşlary.
3.4.2.Ýokary öndürijilikli kelebek klapan (iki gezek ofsetlenen kelebek klapan)
Aýratynlyklary: Iki gat ofset dizaýny, berk.
Ulanyş ýagdaýy: pes we orta basyşly ulgamlar.
3.4.3. Üç gezek ofsetli kelebek klapan
Aýratynlyklary: Sürtülmesiz metal oturgyç möhüri.
Ulanyş ýagdaýy: ýokary temperatura we basyş.
4. Kelebek klapanlaryny gurnamak we tehniki hyzmat etmek
4.1 Kelebek klapanlarynyň dogry gurnama usuly
Açyňkebelek klapanyplastinka 0-90 gradus burç bilen.
Beýleki böleklerden ýeterlik boşlugyň saklanmagyna göz ýetiriň.
Klapan plastinasynyň turba flanşyna degmeýändigine göz ýetiriň.
Diskiň aýlanyşynyň deňleşdirilmegini we boşlugyny barlaň.
4.2. Kelebek klapanlarynyň gündelik tehniki hyzmaty
Aşynmasyny barlaň we gerek bolsa çalyşyň.
Zerur bolanda hereket edýän bölekleri ýaglaň.
4.3. Umumy näsazlyklary çözmek meseleleri we çözgütleri
Syzyklar: Oturgyçlaryň bitewüligini barlaň.
Ýapyşyp galmak: Oturgyç ýeriniň galyndylaryny arassalaň we dogry ýaglanmagyny üpjün ediň.
5. Beýleki klapan görnüşleri bilen deňeşdirmek
5.1 Kelebek klapan we şar klapan
Kelebek klapan: Has ýeňil we has ykjam.
Şar klapan: Doly çukurly akym üçin has amatly, ýapyşykly we süýümli suwuklyklar hökmünde ulanylyp bilner.
5.2. Kelebek klapan we derweze klapan
Kelebek klapan: Çalt işleýär.
Derweze klapany: Doly açylma we ýapylma üçin has amatly.


