1. Derweze klapany näme?
Derweze klapany - turbageçirijide suwuklygyň akymyny açmak we ýapmak üçin ulanylýan klapandyr. Ol suwuklygyň akymyna rugsat bermek ýa-da çäklendirmek üçin derwezäni galdyrmak arkaly klapany açýar ýa-da ýapýar. Derweze klapanynyň akymy sazlamak üçin ulanylyp bilinmejekdigini, diňe doly akymy ýa-da doly ýapylmagy talap edýän ulanyşlar üçin amatlydygyny nygtamak gerek.
Derweze klapan standarty: GB/DIN/API/ASME/GOST.
GB standarty:
| Dizayn | Ýüzbe-ýüz | Flanş | Synag |
| GB/T12234 | GB/T12221 | JB/T79 | JB/T9092 |
DIN standarty:
| Dizayn | Ýüzbe-ýüz | Flanş | Synag |
| DIN3352 | DIN3202 F4/F5 | EN1092 | EN1266.1 |
API standarty:
| Dizayn | Ýüzbe-ýüz | Flanş | Synag |
| API 600 | ASME B16.10 | ASME B16.5 | API 598 |
GOST standarty:
| Dizayn | Ýüzbe-ýüz | Flanş | Synag |
| GOST 5763-02 | GOST 3706-93. | GOST 33259-2015 | GOST 33257-15 |
2. Derweze klapanynyň gurluşy
Derweze klapanlary adatça birnäçe esasy böleklerden ybarat:
1) Klapan göwresi: Derweze klapanynyň iň möhüm bölegi. Material adatça çeýe demirden, WCB-den, SS-den we ş.m. ýasalýar.
2) Derweze: rezin örtülen plastinka ýa-da arassa metal plastinka bolup bilýän dolandyryş bloky.
3) Klapan sütün: derwezäni galdyrmak üçin ulanylýar, F6A (dökülen ss 420), Inconel600-den ýasalýar.
4) Kapot: klapan göwdesiniň ýokarsyndaky örtük, ol klapan göwdesi bilen bilelikde doly derweze klapan örtügini emele getirýär.
5) Klapan oturgyjy: derweze plitasynyň klapan göwdesine degýän ýerindäki möhürleýji ýüz.
3. Derweze klapanlarynyň dürli görnüşleri nämelerdir?
Klapan kök gurluşynyň görnüşine görä, ony galmaýan kök derweze klapanlaryna we galmaýan kök derweze klapanlaryna bölmek bolýar.
1)Galmaýan kök derweze klapany:Gizlin sütünli derweze klapanynyň klapan sütüniniň ýokarky bölegi el çarhy bilen uzalmaýar. Derweze plitasy derweze klapanyny açmak ýa-da ýapmak üçin klapan sütüniniň ugrunda ýokary ýa-da aşak hereket edýär. Diňe tutuş derweze klapanynyň klapan plitasy süýşme hereketine eýedir.
2)Galýan kök derweze klapany (OS&Y derweze klapany):Galýan sütünli derweze klapanynyň sütüniniň ýokarky bölegi el çarhynyň üstünde açyk durýar. Derweze klapany açylanda ýa-da ýapylanda, klapan sütün we derweze plitasy bilelikde galdyrylýar ýa-da düşürilýär.
4. Derweze klapany nähili işleýär?
Derwezäniň klapanynyň işlemegi deňeşdirme boýunça ýönekeý we aşakdaky ädimleri öz içine alýar:
1) Açyk ýagdaý: Derweze klapany açyk ýagdaýda bolanda, derwezäniň plitasy doly galdyrylýar we suwuklyk klapan göwdesiniň kanalyndan rahat akyp bilýär.
2) Ýapyk ýagdaý: Klapan ýapylmaly bolanda, derweze aşak süýşürilýär. Ol klapan oturgyjyna basylýar we klapan göwdesiniň möhürleýji ýüzüne degýär, bu bolsa suwuklygyň geçmegine päsgel berýär.
5. Derweze klapany näme üçin ulanylýar?
Derweze klapanlary giň ulanylyş ugurlaryna eýedir we dürli pudaklarda we gurşawlarda ulanylyp bilner, mysal üçin:
1) Suwy arassalamak: Ýumşak möhürleýji derweze klapanlary iň köp suw we hapa suwlary arassalamak üçin ulanylýar.
2) Nebit we tebigy gaz senagaty: Nebit we tebigy gaz senagatynda berk möhürli derweze klapanlary ulanylýar.
3) Himiki gaýtadan işlemek: Dat almaýan polatdan ýasalan derweze klapanlary himiki gaýtadan işlemekde himiki maddalaryň we aşyndyryjy suwuklyklaryň akymyny dolandyrmak üçin amatlydyr.
4) HVAC ulgamlary: Derweze klapanlary ýyladyş, howa sowadyş we kondisioner (HVAC) ulgamlarynda ulanylýar.
Diýmek, derweze klapanlaryny gaz geçirijiligi azaltmak üçin ulanyp bolýarmy?
Ýokardakylardan görnüşi ýaly, jogap ÝOK! Derweze klapanynyň asyl maksady doly açyk we doly ýapyk bolmakdyr. Eger ol akymy sazlamak üçin güýç bilen ulanylsa, nädogry akym, turbulentlik we beýleki hadysalar ýüze çykar we bu aňsatlyk bilen kawitasiýanyň we aşynmagyň sebäbi bolar.
6. Derweze klapanlarynyň artykmaçlyklary
1) Doly akym: Doly açylanda, derweze turbanyň ýokarky bölegi bilen deň bolýar, bu bolsa päsgelçiliksiz akym we minimal basyş düşüşini üpjün edýär.
2)0 Syzyk: Derweze plitasy klapan oturgyjy bilen degende, suwuklygyň klapandan syzmagynyň öňüni almak üçin berk möhür emele gelýär. Derwezäniň we klapan oturgyjynyň möhürleýji ýüzleri, adatça, suwuň we howanyň hiç hili syzmasyz saklanmagyny üpjün etmek üçin metal ýa-da elastik elastomer ýaly materiallardan ýasalýar.
3) Iki taraplaýyn möhürleme: Derweze klapanlary iki taraplaýyn möhürleme üpjün edip biler, bu bolsa olary gaýtymly akymly turbageçirijilerde köpugurly edýär.
4) Aňsat tehniki hyzmat: Derweze klapanyny doly sökmegiň zerurlygy ýok. Tehniki hyzmat üçin içki gurluşy doly açyp görkezmek üçin diňe klapan gapagyny açmaly.
7. Derweze klapanlarynyň kemçilikleri
1) Ýönekeý görnüşdäki beýleki klapanlar (meselem, kebelek klapanlary) bilen deňeşdirilende, klapan göwresi köp materiallary ulanýar we bahasy ýokarydyr.
2) Derweze klapanynyň iň uly diametri kiçi bolmaly, adatça DN≤1600. Kelebek klapan DN3000-e ýetip biler.
3) Derweze klapanynyň açylmagy we ýapylmagy köp wagt alýar. Eger ony çalt açmaly bolsa, ony pnewmatik hereketlendiriji bilen ulanyp bolýar.